saense le theknolotši
Kgoro:
Saense le Theknolotši
KETAPELE:
Pholisi ya Dipeakanyo tša Tsebo ya Tlhago (IKS) e ile ya amogelwa ke Kabinete ka Nofemere 2004, ka bjalo e hlagiša tiragalo ye e bohlokwa ya mathomo mo maitekong a rena a go amogela, go netefatša, go hlabolla, go tšweletša le go šireletša Dipeakanyo tša Tsebo ya Tlhago mo Afrika Borwa. Ge go ntšhiwa ditharano le ditlhohlo tše di amanago le IKS, thulaganyo ye e tšerego lebaka la go feta ka mo go bego go holofetšwe ka gona, ile ya neela bao ba bego ba amega le maitemogelo ao a sa tlwaelegago, go tšwa mo go yona ba ile ba tšwa ba swaragane mo go amogeleng ga bona bophara le sekala sa didirišwa tše bohlokwa tša tsebo ya tlhago ya Afrika Borwa. E ile gape ya maatlafatša moya wa tirišano magareng ga bakgathatema ka moka ba ba amegilego mo tlhamong ya yona, go thoma ka baemedi ba dikgoro tša mmušo le dikhansele tša saense, go ya go ditheo tša thuto e kgolwane, diNGO le batho ba ba swerego tsebo.
Nako ya pholisi ya IKS e lokile. Ditiro tša Kgaolo ya SADC le diprojeke tša NEPAD di thoma go itlhaganela, e bile pholisi e mpsha e tliša tlhamo ya tirišano le ba mphato wa rena dikarolong tše dingwe tša Afrika. Re ka kgona go hlagiša mokgatlo wo o swaraganego, le mathata ao a lebilego kgaolo le kontinente ka moka ga yona, bjalo ka, go sokola ga dinaga tše di hlabologago, kabelano ya dithušo le hlokego ya kamogelo ye e lokilego ya batho ba ba swerego tsebo. Pholisi e tla ka nako ye dingangišano kua Mokgatlong wa Lefase wa Thoto ya Tsebo (WIPO), Kopanong ya ka ga Diphedi tše di fapanago(CBD) le kua mekgatlong e mengwe ya boditšhabatšhaba le ditheo tše di kgokaganyago dipeakanyo le poledišano magareng ga dinaga tše di hlabologilego le tše di hlabologago malebana le Thoto ya Tsebo le Didirišwa tša Tlhago, le Tsebo ya Setšo le Dinonwane. Pholisi e ya go ba le seabe se bohlokwa mo go beng le kamego malebana le seriti sa dingangišano tše gape e tla thuša mo go hlagišeng ponelopele mabapi le ka moo Afrika Borwa e bonago neeletšano ka gona malebana le seabe sa batho ba ba swerego tsebo mo ditlhabollong tše.
Kgatišo ya Pholisi ya IKS e emela phihlelelo e bohlokwa mabapi le go tsenya IKS mo tshepidišong ya go fediša bodidi. Mola diprojeke tše dintši tša thušo di amega mo morerong o bohlokwa, Pholisi ya IKS e fana ka motheo o mo go ona tsebo ya tlhago e ka dirišwago go hlagiša dithušo tše dintši tša maleba. Re na le dikholofelo tše dikgolo gore kamogelo ya pholisi ye e tla lebiša kua ditokafalong tše bohlokwa mo maphelong a baagi ba bantši le mo maemong a bona a go phela. Bjale go bohlokwa kudu gore Kgoro ya Saense le Theknolotši, mmogo le dikgoro tše dingwe tša mmušo le bakgathatema, di gatele pele ka go tiya le phethagatšo ya pholisi le ditaetšo tša yona ka moka.
Ke ka lethabo le legolo go le tlišetša Pholisi ya IKS.
KETAPELE:
Go amogelwa ga Pholisi ya Dipeakanyo tša Tsebo ya Tlhago (IKS) ke Kabinete ka nnete ke se sengwe se se ka ketekwago ke Kgoro ya Saense le Theknolotši le bakgathatema ka moka ba yona. Mo go amogeleng IKS go mabaka a yona, pholisi e nyaka go nolofatša kwišišo ye kaone ya taba ya histori le ya setšo, le boleng bja baagi ba tlhago le ba selegae. Ke pholisi ye e tiilego ye e kopanyago baotledi ba bohlokwa bao e lego bahlodi ba diphetogo malebana le tlhabollo le go loka ga ikonomi ya baswari ba IKS le badiriši ba yona. Ke pholisi ye e ka ikarabelago gabotse tikologong ye e fetogago ka pela, gape yeo ka yona baagi ba tlhago le ba selegae le batho ba bangwe le ba bangwe ba ka abelana ka tekatekano ya dibaka tša leago le tša ikonomi tša Afrika Borwa.
Taba ye bohlokwa ke gore tsebo ya tlhago ka mehla e dutše e le e bile e tšwelela go ba taba ye bohlokwa tšweletšong le pabalelong ya bontši bja Maafrika Borwa. Pholisi e ikemišeditše go amogela se, go se tiišetša, go se hlabolla, le go šireletša bahlokomedi le badiriši ba tsebo ye. Ditaelo tša pholisi, ye e lego tlhomo ya Ofisi ya Bosetšhaba, Komiti ya Keletšo, Dilaboratori tša IKS, bj.bj., ke ditlhohlo tše kgolo tše bohlokwa e bile di sepelelana le ditlamorago ka moka tšeo DST e di lebilego go tšwa go pholisi ya IKS: kgolo ye e okeditšwego ya theknolotši le phihlelelo ya dithušo tše di lokilego malebana le baswari le badiriši ba IKS.
Ka taetšo ye e kwagalago ya pholisi le ka go ba gona ga Yuniti ya IKS, mathomo a a emela phihlelelo ye bohlokwa ya DST, fela mošomo o boima o thoma gona bjale. Yuniti e tla neelwa mošomo wa go diragatša ditaetšo tša pholisi tše re di tšweleditšego, le go hlokomela tšwelopele. Selo se bohlokwa go katlego ya phethagatšo e tla ba ka moo re ka hlabollago ka pela ditheknolotši tše di sa tlwaelegago tše maatla kudu tša tlhago, go bapatša ditšweletšwa tše di mpsha le ditirelo, le go etela pele.
Mafelelong, ke eletša go tšea sebaka se go fetiša kamogelo ya ka ka moka ya Pholisi ya IKS, ye e bilego le ditlamorago tša maiteko a a lokilego a DST, le go tliša kholofelo ya gore pholisi e tla hlagiša katlego e kgolo ya phethagatšo ya maikemišetšo a rena.
KETAPELE:
Dipeakanyo tša Tsebo ya Tlhago (IKS) di gokile kgahlego ya batho ba bantši mo dinageng tše di hlabologilego le tše di hlabologago. Ge dipholisi le ditlhako tša peomolao di godišwa, bohlokwa bja go lemoga le go šireletša tsebo ya tlhago bo amogela kgahlego e ntši go tšwa mo batšweletšing ba dipholisi lefase ka bophara. Dinaga tše di swanago le India le Brazil di šetše di dirile phihlelelo ye e bohlokwa.
Ntle le kamano yeo e lego molaleng le bohwa le setšo, tsebo ya tlhago e mo bogaleng kudu. Mohlala, bothata bja ka moo go ka hlaoloswago taolo ya thoto ya tsebo ke baagi ba setšo ntle le gore e hlalošwe ka o tee ka o tee goba khamphani ye e tlišitšego dikakanyo tše di lokilego tša semolao le go hlohla badiri ba dipholisi ba ba tiilego. Seabe sa tsebo ya tlhago mo go tlišeng diphetogo go intaseteri ya dikhemisi se tsebega gabotse. Ditharano tše, mmogo le bakgathatema ba ba fapanego ba setšo, di ra gore ge thulaganyo ya go hlabolla pholisi ya IKS ke DST e tšere lebaka go ya le ka moo go bego go holofetšwe.
Kgoro ya Saense le Theknolotši, gammogo le dikgoro tše dingwe tša mmušo le bakgathatema, gabjale di tla swaragana le phethagatšo ya pholisi. Se se tla nyaka gore re dirišane ka tshwaragano le Dikgoro tše re amanago le tšona, mohlala Kgwebo le Intasteri, Maphelo le Merero ya Tikologo le Boeti. Ditiro tše bohlokwa tše di tla tšwelelago mo thulaganyong ye ke thulaganyo ya rekhoto malebana le tsebo ya tlhago, thulaganyo ya thoto ya tsebo ye e amago IKS, le peo ya maleba ya dikgwebo tše di ithekgilego ka tsebo ya tlhago mo tlhabollong ya kgwebopotlana. Se ka nnete ke lenaneo le le thabišago!
PONELOPELE LE MAIKEMISETŠO A PHOLISI YA DIPEAKANYO TŠA TSEBO YA TLHAGO TŠA AFRIKA BORWA
Ketapele
Mmušo wa Repabliki ya Afrika Borwa o gatelela boineelo bja temogo, tšwetšopele, tlhabollo, tšhireletšo le tiišetšo ya IKS. Pholisi ke setšweletšwa sa ditherišano tše di tseneletšego, tšhupo ya borutegi, dingangišano le go ba le seabe ga bakgathatema ka go fapafapana. Go kgathatema ga badiriši le beng ba Tsebo ya Tlhago (KT) e bile mathomo a bohlokwa kudu.
